Hoe er te komen ... en info over 'de fiets mee' in de Britse trein

Veerboten
Dover is goed bereikbaar per veerboot vanuit Duinkerke of Calais. Dag en nacht vertrekt om de twee uur een boot uit Duinkerke, die twee uur later in Dover aankomt. Vanuit Calais kan in anderhalf uur naar Dover gevaren worden met een frequentie van een à twee keer per uur.
Wie liever vanaf Harwich in plaats van Dover wil gaan fietsen, neemt de dag- of nachtboot vanuit Hoek van Holland.

Het is mogelijk om de bootreis vlak voor vertrek in de veerhaven te boeken, maar de kans bestaat dat de eerstvolgende boot dan al vol is.
Het is zekerder en ook voordeliger om van te voren online te boeken en een uur voor de overtocht in te checken.
Zie voor dienstregelingen en boekingen:
♦ Duinkerke – Dover, zie www.dfdsseaways.nl
♦ Calais – Dover, zie www.dfdsseaways.nl of www.poferries.nl
♦ Hoek van Holland – Harwich, zie www.stenaline.nl

Kanaaltunnel
Wie via de Kanaaltunnel wil reizen, kan op twee manieren een fiets meenemen:
♦ in de eigen auto op de shuttle trein naar Folkestone, zie www.eurotunnel.com
♦ in een fietsbusje op de shuttletrein naar Folkestone, zie www.eurotunnel.com/uk/traveller-info/vehicles/bicycles

Op de fiets naar de veerhaven van Duinkerke
Duinkerke ligt vlakbij de Vlaamse kust, die goed bereikbaar is via bewegwijzerde fietsroutes, zoals de Vlaanderen Fietsroute, een 800 km lange rondrit door alle Vlaamse provincies.

In Frankrijk is in 2020 een fietspad (voie verte) voltooid langs de voormalige spoorweg tussen De Panne en Duinkerke. Vanaf Duinkerke is het nog minstens een uur fietsen naar de veerhaven, die een flink stuk ten westen van de stad ligt. In de gids staat een duidelijke routebeschrijving.

Met de fiets in de trein naar de boot
Van de veerhavens was Hoek van Holland het best bereikbaar per trein. Sinds 2017 is de spoorlijn van Rotterdam naar Hoek van Holland een metrolijn geworden.

Vanaf station Calais Ville is het 4,5 km fietsen naar de terminal voor de boten naar Dover.

De veerhaven van Duinkerke ligt echter in the middle of nowhere. Vanaf station Duinkerke moet nog 17 km gefietst worden. Of bijna 40 km vanaf De Panne, waar elk uur een trein uit de richting Gent/Antwerpen arriveert.

Zie de fietsgids voor een overzicht van treinverbindingen met fietsvoorzieningen vanuit Nederland en België.


De fiets mee in Britse treinen

Wie geen tijd heeft om een rondje om het Kanaal te fietsen, kan ook heel goed per trein terugreizen. In Engeland kunnen fietsen gratis mee in de trein. In de zuidoostelijke kuststreek tussen Weymouth en Dover kan of hoeft voor fietsen geen plaats gereserveerd te worden. In treinen die plaatsen ten westen van Weymouth aandoen is de vraag naar fietsplaatsen vaak groter dan het aanbod, waardoor reserveren hier verplicht is (behalve in de stoptreinen tussen Exmouth en Plymouth).

Voor langere treinreizen geldt: hoe eerder geboekt, des te lager de prijs. Op de reisdatum kan een treinreis dubbel zoveel kosten als een paar weken ervoor. Dit geldt overigens niet voor ritten met lokale treinen langs de kust tussen Weymouth en Dover (het voordeligst is om hier niet via Londen te reizen en bij stationsautomaten de optie ‘via Barnham’ aan te vinken).

Wie vanuit Zuid Engeland met de trein naar Harwich wil, ontkomt niet aan een uur fietsen tussen twee Londense stations.

Er zijn talloze spoorwegmaatschappijen in Groot-Brittannië. Een kaart die laat zien hoe het Britse spoornet over deze maatschappijen is verdeeld, is te zien op http://www.mytrainticket.co.uk/project/uploaded-media/great-britain-national-rail-railmap24.pdf.  
 
In het gebied dat in deze gids wordt beschreven, rijden treinen van de volgende maatschappijen:
♦ Southeastern Railways in het gebied tussen Londen en Dover.
♦ Southern Railways in het gebied tussen Londen en de Kanaalkust van Ashford tot Portsmouth.
♦ South West Trains in het gebied tussen Londen en de Kanaalkust van Portsmouth tot Exeter.
♦ First Great Western tussen Londen en de Kanaalkust ten westen van Exmouth, met een zijtak naar Weymouth.
♦ Cross Country Trains van Birmingham naar Bournemouth en Plymouth.
♦ Abellio Greater Anglia tussen Londen en Harwich (en het hele gebied ten noorden en oosten van Cambridge).
♦ C2C tussen Londen en alle stations op de noordoever van de Theems.

Een overkoepelende website met dienstregelingen en links naar de websites van al die maatschappijen, is www.rail.co.uk. Hier kunnen ook tickets worden geboekt (maar dat kan ook bij de Great Western Railway, www.gwr.com, waar geen extra kosten voor het gebruik van een credit kaart in rekening worden gebracht. Fietsen kunnen in het algemeen gratis meegenomen worden in de treinen, behalve op werkdagen tijdens de ochtend- en avondspits rond Londen en Brighton. Ook moet op de lange trajecten ten westen van Londen en in intercitytreinen ten noordoosten van Londen plaats gereserveerd worden.
Tips van vakantiefietsers voor Britse treinen zijn te vinden op het wereldfietserforum: www.wereldfietser.nl/phpbb/viewtopic.php?f=27&t=5395

De Treinreiswinkel (www.treinreiswinkel.nl) verkoopt open retourtickets waarmee je in elke trein naar je bestemming kunt reizen. Deze zijn niet goedkoop, maar dwingen je niet van te voren vast te leggen met welke trein je wilt reizen. Nog meer vrijheid biedt een Britrail Pass (www.britrail.net/passes), waarmee binnen een maand op twee of meer dagen onbeperkt gereisd kan worden. Wel moeten dan soms nog fietsplekken gereserveerd worden.
Op het internet zijn met enig speurwerk veel goedkopere tickets te vinden, maar die zijn alleen geldig in de geboekte treinen. Verderop is te lezen hoe dit boekproces werkt.

Via Londen
Wie vanuit het zuiden of westen van Engeland naar Harwich wil reizen, zal via Londen moeten reizen; meestal van Paddington Station in het westen of Waterloo Sation in het zuiden naar Liverpool Street Station in het oosten. In een veilig tempo is het circa anderhalf uur fietsen van Paddington Station naar Liverpool Street Station. Ook de treinreis van Plymouth (of Exeter) naar Dover gaat via Londen. Dan moet van Paddington Station naar Victoria Station (afstand circa 5 km) worden gefietst.  Er kan langs redelijk autoluwe routes gereden worden waarvan gps-tracks beschikbaar zijn (deze zitten bij de andere gps-tracks van 'Fietsen rond het Kanaal deel 1', zie hier). Een goede fietsroute van Paddington naar Liverpool Street is ook te vinden op www.mapmyride.com/gb/london-eng/paddington-station-to-liverpool-street-s-route-23202212. Zelf een route uitstippelen kan o.a. met www.bikehike.co.uk/mapview.php (kies linksboven voor OSMcycle en zoom dan in op het centrum van Londen).

Buiten Londen om
Wie vanaf de kust tusen Dover en Weymouth naar Dover wil, kan ook buiten Londen om reizen. Ga dan via Brighton en Eastbourne naar Ashford en stap daar over op een trein naar Dover. Sneller is het niet, maar wel goedkoper dan via Londen. Online kan zo'n treinreis geboekt worden door in www.rail.co.uk of www.virgintrainseastcoast.com (de laatste site rekent geen extra kosten voor gebruik van een credit card) op 'more options' te klikken (of door later in het boekingsproces 'amend search' en vervolgens 'more options' te kiezen). Kies dan linksonder onder 'Slower Routes' voor 'Avoid London' of 'Via Barnham'.
 
Wie wel via Londen reist, moet op werkdagen rekening houden met beperkingen in de ochtend- en avondspits. In treinen die 's ochtends tussen 7:00 en 10:00 uur in Londen arriveren en in treinen die 's middags en 's avonds tussen 16:30 en 18:30 uur uit Londen vertrekken, mogen meestal geen fietsen meegenomen worden. Een uitzondering hierop zijn intercitytreinen met gereserveerde fietsplekken. Ook rond Brighton zijn er beperkingen voor fietsers tijdens de spitsuren.

Voorbeeld 1
Voorbeeld van het boeken van treinkaartjes en fietsreserveringen (in dit geval van Harwich naar Cardiff).

1. Open www.virgintrainseastcoast.com
2. Vink rechtsboven one way of return aan en vul stations, datum, gewenste vertrektijd en aantal personen in. Klik op search.
3. Onderaan het volgende scherm verschijnen nu vertrek- en aankomsttijden. Klik de blauwe info-symbooltjes achter de treintijden aan om te zien hoeveel overstaptijd er in Londen is. De software weet niet dat je op de fiets bent en laat je tussen de Londense stations Stratford en Paddington per metro reizen. Het is geen goed idee om met een bepakte fiets in de Londense metro te stappen. Het is handiger om in de trein te blijven zitten tot het eindpunt Liverpool Street Station en vandaar naar Paddington Station te fietsen.
4. Om erachter te komen hoe laat de trein Liverpool Street Station bereikt, klik je linksboven op amend search. Klik in het pop-up venster dat nu verschijnt op more options, kies via en vul in: London Liverpool Street. Klik weer op search.
5. Klik weer op een blauwe i. Nu wordt zowel de aankomsttijd in Liverpool Street als de vertrektijd in Paddington zichtbaar. De afstand tussen deze stations is circa 9 km. Wil je niet als een fietskoerier dwars door Londen scheuren, zorg dan voor minstens anderhalf uur overstaptijd of neem een duurder ticket dat ook voor latere treinen gebruikt kan worden.
6. Meer overstaptijd in Londen nodig? Klik dan weer op amend search en more options. Vul bij via nu niet Liverpool Street in, maar Blackfriars. Het programma laat je nog steeds aankomen in Liverpool Street, maar geeft je vervolgens de tijd om eerst met de metro naar Blackfriars te gaan en daarna naar Paddington. Die extra tijd maakt het mogelijk om rustig door Londen te fietsen.
7. Bovenin het scherm staan de prijzen van de verschillende tickets. Vink voor alle zekerheid ook First Class aan: soms is het namelijk goedkoper om eerste klas te reizen!
8. Worden er geen goedkope tickets getoond? Dan loont het de moeite om weer op amend search te klikken en enkele verder weg gelegen eindbestemmingen uit te proberen. Tickets naar Cardiff, dat 250 km ten westen van Londen ligt, zijn soms veel goedkoper (19 pond p.p.) dan het voordeligste ticket naar Londen (29,40 pond p.p.). (Sterker nog, het voordeligste ticket naar Reading kost 40 pond (niet treingebonden), maar naar Swindon – 1 station verder met dezelfde intercity – kun je al voor 14 pond (slechts geldig voor één trein).
9. Zodra je bovenin het scherm een tarief aanklikt, verschijnen onderaan de exacte prijzen achter de treintijden. Klik de gewenste treintijd aan en het bedrag verschijnt ook rechts in beeld. Akkoord? Klik op Buy Now.
10. In het volgende scherm kan worden gekozen voor een bepaald type stoel (bij table kom je tegenover andere reizigers te zitten, airline biedt wat meer privacy. Er kan ook voor een stiltecoupé gekozen worden. Klik daaronder op bicycle space en vul het aantal fietsen in. Klik vervolgens op continue.
11. Vink Self Service Ticket Machine at the station aan en vul het station in waar je de tickets wilt ophalen. Alleen op dit station kun je de bestelde tickets ophalen. (Tickets op laten sturen per post kan alleen in Groot Brittannië. Voor aanvragen uit het buitenland is dit niet mogelijk, ook niet als je een Brits adres van familie of vrienden opgeeft.)
12. Doorloop de resterende schermen en betaal per credit card.
13. Print de boekingsbevestiging uit en neem deze mee op reis. Vergeet vooral niet het confirmation number mee te nemen en dezelfde credit card waarmee je zojuist betaald hebt. Alleen met dit nummer en met deze credit card kunnen de tickets uit de automaat gehaald worden.

Langs de kust tussen Sandown en Shanklin

Voorbeeld 2
Voorbeeld van het vinden van een route buiten Londen om (in dit geval van Dover naar Poole).

Op het eerste gezicht is dit een prijzige rit. Wie simpelweg 'from Dover to Poole' invult, krijgt alleen de snelste reismogelijkheden te zien (circa 4:30 uur) met een overstap in Londen tussen de stations Waterloo East en Waterloo. Het laagste tarief is dan ₤ 77,90. Gek genoeg kost de rit Dover - Londen Waterloo East ₤ 21,70 en de rit Londen Waterloo - Poole ₤ 51,60, bij elkaar ₤ 73,30. Voor de pakweg 50 meter die je moet lopen tussen Waterloo East en Waterloo wordt dus nog eens ₤ 4,60 gerekend!

Wie bekend is met Harry Potter, weet dat de Zweinsteinexpress vertrekt van spoor 9 3/4 , dat alleen is te vinden als je dwars door het hek tussen spoor 9 en 10 loopt. Iets soortgelijks kent de Britse tarievenzoeker www.rail.co.uk. Na het invullen van het begin- en eindstation is voor dreuzels met een goede leesbril links in het 'mixing deck' de optie 'show slower routes' zichtbaar. Wie hierop klikt, tovert drie extra mogelijkheden tevoorschijn, waarvan de middelste toegang geeft tot een van de best bewaarde geheimen van het Britse spoorwegnet. Vink 'via Barnham' aan en klik vervolgens op 'update'. Nu blijkt dat je voor slechts ₤ 23,80 (voor 10 pence extra ook in de spitsuren!) van Dover naar Poole kunt boemelen en helemaal niet via Londen hoeft te reizen. Wel moet je overstappen in Ashford, Brighton en Southampton en duurt de reis gemiddeld een uurtje langer.

Ook dit tarief is niet zonder witchcraft and wizardry. Koop je in Dover een ticket naar Hastings, dan kost dat ₤ 20,40. Kies je als eindbestemming Brighton, een heel stuk verder, dan betaal je slechts ₤ 19,80. Voor hetzelfde geld krijg je zelfs een ticket naar Southampton, nog eens dubbel zo ver als Brighton!

De bodemtarieven op dit traject gelden ook als je een ticket vlak voor vertrek op een station koopt. Britse kaartjesautomaten verstaan het toverwoord 'via Barnham' eveneens en accepteren zowel cash als mastercard.